“ಸಾಯುತಿದೆ ನಿಮ್ಮ ನುಡಿ ಓ ಕನ್ನಡದ ಕಂದರಿರಾ”… ಎಂದು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಅಂದು ನೀಡಿದ ಕರೆ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದೆ.ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಿಹಿಯನ್ನುಂಡು ಪಾವನರಾಗೊಣ..

ಮೊದಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶ್ರ್‍ಈ ವಿಜಯ ಲಿಖಿತ “ಕವಿರಾಜ ಮಾರ್ಗ”ದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು..

ಕಾವೇರಿಯಿಂದಮಾ ಗೋ
ದಾವರಿವರಮಿರ್ಪ ನಾಡದಾ ಕನ್ನಡದೊಳ್
ಭಾವಿಸಿದ ಜನಪದಂ ವಸು
ಧಾವಳಯವಿಲೀನ ವಿಶದ ವಿಷಯವಿಶೇಷಂ

“ಸಾಯುತಿದೆ ನಿಮ್ಮ ನುಡಿ ಓ ಕನ್ನಡದ ಕಂದರಿರಾ”… ಎಂದು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಅಂದು ನೀಡಿದ ಕರೆ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದೆ.ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಿಹಿಯನ್ನುಂಡು ಪಾವನರಾಗೊಣ..

ಮೊದಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶ್ರ್‍ಈ ವಿಜಯ ಲಿಖಿತ “ಕವಿರಾಜ ಮಾರ್ಗ”ದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು..

ಕಾವೇರಿಯಿಂದಮಾ ಗೋ
ದಾವರಿವರಮಿರ್ಪ ನಾಡದಾ ಕನ್ನಡದೊಳ್
ಭಾವಿಸಿದ ಜನಪದಂ ವಸು
ಧಾವಳಯವಿಲೀನ ವಿಶದ ವಿಷಯವಿಶೇಷಂ

ಸಾವಿರಾರು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಅರ್ಥ ನಾಲ್ಕೇ ಸಾ
ಲಿನಲ್ಲಿ …ಅದುವೆ ಸರಳವಾದ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ … ಎಲ್ಲೊ ಕೇಳಿದ ನೆನಪು ,”ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭವಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆನಿಸುವುದ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟವೇ”..!!

ಜಾನಪದ ಸೊಗಡು ನಿತ್ಯ ಹಸಿರು…ಒಂದಷ್ಟು ಸೊಗಸಾದ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡಿಸಿರುವುದರ ಉದ್ದೇಶ…ನಮ್ಮ ಸಮೃದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೇವಲ ವಿದ್ಯಾವಂತರು,ಸಂಭಾವಿತ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಜನ ಮನಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತಿತ್ತು.!!!! ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಕನ್ನಡ,ಕರ್ನಾಟಕ ಯಾವುದೇ ವೈಭವದ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಅದು ಗತದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ ..ಆಗ ಹೀಗಿತ್ತು …ಕೄಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು ರತ್ನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದಂತೆ..

ಮೌನ ತಬ್ಬಿತು ನೆಲವ

ರಚನೆ:ಎಂ.ಗೋಪಾಲಕೄಷ್ಣ ಅಡಿಗ

ಮೌನ ತಬ್ಬಿತು ನೆಲವ
ಜುಮ್ಮನೆ..ಪುಳಕಗೊಂಡಿತು ಧಾರಣಿ;
ನೋಡಿ ನಾಚಿತು ಭಾನು
ಸೇರಿತು ಕೆಂಪು ಸಂಜೆಯ ಕದಪಲಿ||

ಹಕ್ಕಿಗೊರಲಿನ ಸುರತಗಾನಕೆ
ಬಿಗಿಯು ನಸುವೆ ಸಡಿಲಿತು;
ಬೆಚ್ಚಬೆಚ್ಚನೆಯುಸಿರನಂದದಿ
ಗಾಳಿ ಮೆಲ್ಲನೆ ತೆವಳಿತು||

ಇರುಳ ಸೆರಗಿನ ನೆಳಲು ಚಾಚಿತು
ಬಾನು ತೆರೆಯಿತು ಕಣ್ಣನು;
ನೆಲವು ತಣಿಯಿತು,ಬೆವರು ಹನಿಯಿತು
ಭಾಷ್ಪ ನೆನೆಸಿತು ಹುಲ್ಲನು||

ಮೌನ ಉರುಳಿತು,ಹೊರಳಿತೆದ್ದಿತು
ಗಾಳಿ ಭೋರನೆ ಬೀಸಿತು;
ತೆಂಗುಗರಿಗಳ ಚಾಮರಕೆ
ಹಾಯೆಂದು ಮೌನವು ಮಲಗಿತು||

ಜೋಗಿ ಜಂಗಮರೇ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ತವರಿಗೆ
ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ದಾನ ಕೊಡುತಾರೆ| ಅಣ್ಣಯ್ಯ

ಹೊನ್ನಿನ ದಾನ ಕೊಡುತಾರೆ||
ನೀರುಳ್ಳಿ ದಾನ ನೀರು ಮಜ್ಜಿಗೆ ದಾನ
ಅಂಬಲಿ ದಾನ ಕೊಡುತಾರೆ|ಅಣ್ಣಯ್ಯ
ಅಂಬುಲದ ಮುದ್ದೆ ಕೊಡುತಾರೆ||

ಅತ್ತಿಗೆ ಬಸುರಿ ಮನೆ ಮುಂದೆ ಚಪ್ಪಾರ
ಅನ್ನ ಛತ್ರದ ಇಡಿಸೀದೆ| ಅಣ್ಣಯ್ಯ
ಮನೆ ಮುಂದೆ ಇಡಿಸೀದೆ ಅರವಟ್ಟಿಗೆ||

ಹಾದೀಯೆ ಅರಮನೆ ಬೀದೀಯೆ ಪಡಸಾಲೆ
ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕಲ್ಲು ಭಾವೆ| ಕಟ್ಟಿಸ್ಯಾನು
ಇಡಿಸ್ಯಾನು ತಮ್ಮಯ್ಯ ಅರವಟ್ಟಿಗೆ||

ಹೆಣ್ಣಿನ ಜನುಮಾಕೆ ಅಣ್ಣತಮ್ಮರು ಬೇಕು
ಬೆನ್ನು ಕಟ್ಟುವರು ಸಭೆಯೊಳಗೆ|
ಬೆನ್ನು ಕಟ್ಟುವರು ಸಭೆಯೊಳಗೆ ಸಾವಿರ
ಹೊನ್ನು ಕಟ್ಟುವರು ಉಡಿಯೊಳಗೆ

ಎನಗೆ ಯಾರಿಲ್ಲಂತ ಮನದಾಗ ಮರುಗಿದರಾ
ಪರನಾಡಲೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿಸೂರ್ಯ| ನನ್ನಣ್ಣ
ಬಿದಿಗೆ ಚಂದ್ರಾಮ್ ಉದಿಯಾದ

ಮನೆಯ ಹಿಂದಲ ನೆನೆದಾರೆ ಘಮ್ಮೆಂದು
ನೆನೆದಂಗೆ ಬಂದ ನನ ಅಣ್ಣ| ಬಾಳೆಯ
ಗೊನೆಯ್ಹಾಂಗೆ ತೋಳ ತಿರುವೂತ

ಸರದಾರ ಬರುವಾಗ ಸುರಿದಾವು ಮಲ್ಲಿಗೆ
ದೊರೆ ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಬರುವಾಗ | ಯಾಲಕ್ಕಿ
ಗೊನೆ ಬಾಗಿ ಹಾಲ ಸುರಿದಾವೊ

ಅಣ್ಣ ಬರುತಾನಂತ ಅಂಗಳಕೆ ಕೈಕೊಟ್ಟು
ರನ್ನ ಬಚ್ಚಲಿಗೆ ಮಣೆ ಹಾಕಿ|ಕೇಳೇನು
ತಣ್ಣಗಿಹರಣ್ಣ ತವರವರು

ಕುದುರೇನ ತಂದೀನಿ

ಕುದುರೇನ ತಂದೀನಿ ಜೀನಾವ ಬಿಗಿದೀನಿ
ಬರಬೇಕು ತಂಗಿ ಮದುವೇಗೇ|

ಅಂಗ್ಳ ಗುಡಿಸೋರಿಲ್ಲ ಗಂಗ್ಳ ತೋಳೆಯೋರಿಲ್ಲ
ಹೆಂಗೆ ಬರಲಣ್ಣ ಮದುವೇಗೇ?
ಅಂಗ್ಳಾಕೆ ಆಳಿಡುವೆ ಗಂಗ್ಳಾಕೆ ತೊತ್ತಿಡುವೆ
ಬರಬೇಕು ತಂಗಿ ಮದುವೇಗೆ ||ಕು||

ಮಳೆಯಾರ ಬಂದೀತು ಹೊಳೆಯಾರ ಬಂದೀತು
ಹೆಂಗೆ ಬರಲಣ್ಣ ಮದುವೇಗೆ?
ಚಿನ್ನಾದ ಹರಿಗೋಲ್ಗೆ ರನ್ನಾದ ಹುಟ್ಟಾಕಿ
ಜೋಕೇಲಿ ನಿನ್ನ ಕರೆದೊಯ್ವೆ
ಬರಬೇಕು ತಂಗಿ ಮದುವೇಗೆ ||ಕು||

ಅಪ್ಪಯಿದ್ದರೆ ಎನ್ನ ಸುಮ್ಮಾನೆ ಕಳುಹೋರೆ
ಅಮ್ಮ ಇಲ್ಲಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ
ಬಂದಾರೆ ಬಂದೇನು ಅಂಗ್ಳದಾಗೆ ನಿಂದೇನು
ಕಣ್ಣಾಗೆ ಧಾರೆ ಎರೆದೇನು ||ಕು||